สเปนสั่งสอบ X, Meta และ TikTok ปมแพร่ภาพลามกเด็กที่สร้างด้วย AI

สเปนสั่งสอบ X, Meta และ TikTok ปมแพร่ภาพลามกเด็กที่สร้างด้วย AI — ศึกใหม่ของรัฐกับยักษ์เทคโนโลยี

โลกออนไลน์วันนี้ ไม่ได้มีแค่ไวรัลสนุก ๆ

แต่กำลังกลายเป็นสนามรบของ “ศักดิ์ศรีมนุษย์”

เมื่อวันที่ 17 กุมภาพันธ์ที่ผ่านมา รัฐบาลสเปนออกคำสั่งให้พนักงานอัยการสอบสวนแพลตฟอร์มโซเชียลมีเดียรายใหญ่ ได้แก่ X, Meta และ TikTok ฐานต้องสงสัยว่าเกี่ยวข้องกับการเผยแพร่สื่อภาพลามกเด็กที่สร้างขึ้นด้วยปัญญาประดิษฐ์ (AI)

คำสั่งนี้มาจากนายกรัฐมนตรี เปโดร ซานเชซ ซึ่งถือเป็นหนึ่งในมาตรการแรกของชุดกฎหมายควบคุมโซเชียลมีเดียที่เขาเพิ่งประกาศในเวทีประชุมรัฐบาลที่ดูไบเมื่อต้นเดือน

นี่ไม่ใช่แค่การกำกับดูแลทั่วไป

แต่มันคือการ “ตั้งคำถามต่อโครงสร้างอำนาจของอัลกอริธึม”

รัฐบอกชัด: อัลกอริธึมห้ามปกป้องอาชญากรรม

โฆษกรัฐบาลสเปนระบุชัดว่า

รัฐ “ไม่สามารถยอมให้อัลกอริธึมขยายผลหรือปกป้องอาชญากรรมลักษณะนี้ได้”

เพราะสิ่งที่ถูกคุกคามไม่ใช่แค่ข้อมูล

แต่คือ “ความปลอดภัย ความเป็นส่วนตัว และศักดิ์ศรีของเด็ก”

รายงานทางเทคนิคจาก 3 กระทรวงของสเปนเป็นฐานข้อมูลสำคัญที่นำไปสู่คำสั่งสอบสวนครั้งนี้

ด้าน TikTok ออกแถลงการณ์ตอบโต้ทันที โดยระบุว่าสื่อเกี่ยวกับการล่วงละเมิดเด็กเป็นสิ่ง “น่ารังเกียจและต้องห้ามอย่างเด็ดขาด” พร้อมยืนยันว่ามีระบบป้องกันที่แข็งแกร่ง และลงทุนในเทคโนโลยีเพื่อป้องกันผู้ไม่หวังดี

ขณะที่ X และ Meta ยังไม่ได้ให้ความเห็นอย่างเป็นทางการ

ไม่ใช่แค่สเปน — โลกกำลังเพ่งเล็ง Big Tech

ในวันเดียวกัน คณะกรรมการคุ้มครองข้อมูลของไอร์แลนด์ (DPC) เปิดการสอบสวนอย่างเป็นทางการต่อ Grok แชตบอต AI ของ X ในประเด็นการประมวลผลข้อมูลส่วนบุคคล และความเสี่ยงในการสร้างภาพหรือวิดีโอเชิงเพศที่เป็นอันตราย รวมถึงเกี่ยวข้องกับเด็ก

เหตุผลที่ไอร์แลนด์เป็นผู้สอบสวนหลัก เพราะสำนักงานปฏิบัติการของ X ในสหภาพยุโรปตั้งอยู่ที่นั่น

คณะกรรมาธิการยุโรปเองก็กำลังสอบสวน Meta, TikTok และ Grok ภายใต้กฎหมาย Digital Services Act ของสหภาพยุโรป

ขณะเดียวกัน ฝรั่งเศส บราซิล และแคนาดา ก็ได้ยื่นคำร้องเกี่ยวกับการเผยแพร่เนื้อหาผิดกฎหมายของ Grok เช่นกัน

นี่คือปรากฏการณ์ “Global Scrutiny”

โลกกำลังจ้อง Big Tech อย่างจริงจัง

ตัวเลขที่สะเทือนใจ

ข้อมูลจากองค์กรสิทธิเด็ก Save the Children ระบุว่า

เยาวชนในสเปน 1 ใน 5 คน — ส่วนใหญ่เป็นเด็กผู้หญิง — เคยถูกสร้างภาพเปลือยปลอมด้วย AI และเผยแพร่ทางออนไลน์ในช่วงที่ยังเป็นผู้เยาว์

นี่ไม่ใช่แค่สถิติ

แต่มันคือรอยแผลทางจิตใจที่อาจติดตัวไปตลอดชีวิต

นายกฯ ซานเชซ โพสต์บน X ว่า

“แพลตฟอร์มเหล่านี้กำลังบ่อนทำลายสุขภาพจิต ศักดิ์ศรี และสิทธิของเด็ก ๆ รัฐไม่อาจปล่อยให้ความลอยนวลของบรรษัทขนาดยักษ์ดำเนินต่อไป”

เขาระบุว่ากระทรวงยุติธรรมจะขอให้อัยการสอบสวนว่าแพลตฟอร์มเหล่านี้อาจเข้าข่ายกระทำความผิดจากการ “สร้างและเผยแพร่สื่อลามกเด็กผ่าน AI” หรือไม่

มาตรการใหม่: อายุต่ำกว่า 16 อาจถูกห้ามใช้โซเชียล

สองสัปดาห์ก่อนหน้านี้ ซานเชซเสนอแนวคิดห้ามผู้ที่มีอายุต่ำกว่า 16 ปีใช้โซเชียลมีเดีย เพื่อป้องกันการล่วงละเมิดทางออนไลน์

ในช่วงเวลาเดียวกัน ฝรั่งเศสก็เดินหน้าเชิงรุก โดยตำรวจเข้าตรวจค้นสำนักงานของ X และมีคำสั่งให้ อีลอน มัสก์ เข้าชี้แจงในคดีที่กำลังขยายวงกว้าง

ก่อนหน้านี้ สภาสเปนยังประกาศจะสอบสวน Meta ในประเด็นการละเมิดความเป็นส่วนตัวของผู้ใช้ Facebook และ Instagram ด้วย

AI กำลังเปลี่ยนขนาดของปัญหา

องค์กร Internet Watch Foundation ของสหราชอาณาจักรเปิดเผยว่า

ปีที่ผ่านมา มีการตรวจพบวิดีโอ AI ล่วงละเมิดเด็กจำนวน 3,440 คลิป

ขณะที่ปี 2024 มีเพียง 13 คลิปเท่านั้น

จากหลักสิบสู่หลักพัน

นี่ไม่ใช่การเพิ่มขึ้นธรรมดา

แต่มันคือ “การระเบิดของความเสี่ยง”

มุมมองแบบอาจารย์บอม

คำถามที่น่าสนใจกว่าคือ

ปัญหาอยู่ที่แพลตฟอร์ม?

หรืออยู่ที่ “โมเดลธุรกิจ” ที่ขับเคลื่อนด้วยการมีส่วนร่วม (engagement) โดยไม่สนใจต้นทุนทางศีลธรรม?

เมื่ออัลกอริธึมถูกออกแบบให้ขยายสิ่งที่กระตุ้นอารมณ์

และ AI ถูกทำให้สร้างภาพได้สมจริงเกินกว่าที่ตาแยกออก

โลกจึงต้องตั้งคำถามใหม่ว่า

เสรีภาพบนแพลตฟอร์ม กับ ความปลอดภัยของเด็ก

อะไรควรถูกให้ความสำคัญก่อน

การกำกับดูแลครั้งนี้จึงไม่ใช่แค่คดีความ

แต่มันคือบททดสอบว่า “รัฐสมัยใหม่” จะสามารถควบคุม “อำนาจอัลกอริธึม” ได้หรือไม่

และนี่อาจเป็นจุดเริ่มต้นของยุคใหม่

ที่ Big Tech ไม่ได้อยู่เหนือความรับผิดชอบอีกต่อไป