เมื่อสื่อไทย เข้าสู่ยุค AI ครองเมือง

เมื่อสื่อไทยเข้าสู่ยุค “AI ครองเมือง”

ใครไม่ปรับ…อาจถูกลืม

ถ้าเมื่อสิบปีก่อนเราถามว่า

“ข่าวอยู่ที่ไหน?”

คำตอบคือ โทรทัศน์ หนังสือพิมพ์ วิทยุ

แต่วันนี้ถ้าถามคำถามเดียวกัน

คำตอบคือ

“อยู่ในมือถือ…และอยู่ในอัลกอริทึม”

รายงาน Thailand Media Landscape 2025–2026 ชี้ชัดว่า ภูมิทัศน์สื่อไทยกำลังเปลี่ยนแบบไม่ใช่แค่ ‘วิวัฒนาการ’ แต่เป็น ‘การเปลี่ยนโครงสร้าง’ (structural shift)

และตัวเร่งสำคัญมีสองคำ

AI และ พฤติกรรมผู้บริโภค

🤖 AI ไม่ได้มาแทนที่นักข่าว

แต่มาเปลี่ยนบทบาทนักข่าว

วันนี้องค์กรสื่อไทยใช้ AI ในกระบวนการทำงานแทบทั้งหมด

ตั้งแต่ค้นข้อมูล สรุปข่าว เขียนร่างบทความ ไปจนถึงวิเคราะห์ข้อมูล

แต่จุดที่น่าสนใจคือ

แม้ AI จะทำงานเร็วขึ้น

แต่ “ความน่าเชื่อถือ” ยังต้องผ่านมือมนุษย์

นี่คือภาพสะท้อนของแนวคิดในทฤษฎี Gatekeeping Theory

ที่บอกว่า “ผู้คัดกรองข่าว” คือด่านสำคัญของสังคม

อดีต Gatekeeper คือ บรรณาธิการ

ปัจจุบัน Gatekeeper อาจเป็น “อัลกอริทึม” ร่วมกับมนุษย์

คำถามคือ

ใครกำลังคัดกรองความจริงให้เราอยู่?

ถ้า AI เลือกข่าวตาม Engagement

แต่บรรณาธิการเลือกข่าวตามจริยธรรม

สมดุลจะอยู่ตรงไหน?

📱 ข่าวไม่ใช่สิ่งที่คน “อ่าน” อีกต่อไป

แต่คือสิ่งที่คน “ดูและเลื่อนผ่าน”

คนไทยกว่า 79% ใช้โซเชียลมีเดียทุกวัน

กลุ่มอายุ 18–34 ปี ดูข่าวผ่านวิดีโอมากกว่าการอ่านบทความ

TikTok, YouTube, Reels

ไม่ใช่แค่พื้นที่บันเทิง

แต่เป็นพื้นที่ “การกำหนดวาระข่าว”

นี่คือภาพสะท้อนของ Agenda-Setting Theory

ในอดีต สื่อกระแสหลักกำหนดว่า “อะไรคือประเด็นสำคัญ”

วันนี้ อัลกอริทึมและไวรัลคอนเทนต์กำลังทำหน้าที่นั้นแทน

สิ่งที่ถูกแชร์มาก

กลายเป็นสิ่งที่สังคมคิดว่าสำคัญ

ไม่ใช่เพราะมันสำคัญจริง

แต่เพราะมันถูกมองเห็นบ่อย

🎮 คู่แข่งของข่าว ไม่ใช่ข่าวช่องอื่น

แต่คือเกมและสตรีมมิง

78% ของคนไทยเล่นเกมออนไลน์

กว่า 70% ดูคอนเทนต์ผ่านสตรีมมิง

ข่าวไม่ได้แข่งกับข่าว

แต่แข่งกับ Netflix, TikTok, PUBG และ Podcast

นี่สอดคล้องกับแนวคิด Uses and Gratifications Theory

ผู้ชมไม่ได้เสพสื่อเพราะ “หน้าที่พลเมือง”

แต่เพราะสื่อ “ตอบสนองความต้องการ”

ความบันเทิง

ความผ่อนคลาย

ความเป็นตัวตน

ความรู้สึกมีส่วนร่วม

ถ้าข่าวไม่ตอบโจทย์เหล่านี้

ผู้ชมก็ไปหาที่อื่น

📉 สื่อดั้งเดิมกำลังเผชิญจุดเปลี่ยน

รายได้โฆษณาทีวีลดลง

สถานีวิทยุที่อยู่มากว่า 35 ปีปิดตัว

นี่ไม่ใช่แค่ปัญหาเศรษฐกิจ

แต่เป็นปัญหา “โมเดลธุรกิจที่ไม่สอดคล้องพฤติกรรมใหม่”

ในเชิงทฤษฎี นี่คือการเปลี่ยนผ่านของ

Media Ecology

เมื่อเทคโนโลยีเปลี่ยน

ระบบนิเวศของสื่อก็เปลี่ยน

ใครไม่ปรับตัว

ก็สูญพันธุ์

🎓 มุมมองของอาจารย์บอม

ยุคนี้ไม่ใช่ยุคที่ AI จะชนะมนุษย์

แต่เป็นยุคที่

“มนุษย์ที่ใช้ AI ไม่เป็น”

จะถูกมนุษย์ที่ใช้ AI เป็น ทิ้งไว้ข้างหลัง

สิ่งที่น่ากังวลไม่ใช่เทคโนโลยี

แต่คือ “การสูญเสียวิจารณญาณ”

ถ้า Gatekeeper คืออัลกอริทึม

ถ้า Agenda ถูกกำหนดด้วยยอดไลก์

ถ้าความจริงถูกวัดด้วยยอดวิว

ประชาธิปไตยจะยืนอยู่ตรงไหน?

คำตอบอาจไม่ใช่การต่อต้าน AI

แต่คือการสร้าง “AI Literacy”

และ “Media Literacy” ให้สังคม

เพราะสุดท้าย

สื่อไม่เคยเป็นแค่เครื่องมือสื่อสาร

แต่มันคือโครงสร้างของอำนาจ

และในยุคที่อัลกอริทึมมองไม่เห็น

การรู้เท่าทันจึงสำคัญยิ่งกว่าเดิม